© 2019  Τσιώνης Χάρης

τηλ. 23210 51951

Please reload

Η Νόσος του Crohn μπορεί να προσβάλλει ολόκληρο τον πεπτικό σωλήνα από το στόμα μέχρι και τον πρωκτό.

 

Οι τρεις κύριες ανατομικές θέσεις εντοπίσεως της νόσου αφορούν το λεπτό έντερο (30%), το λεπτό και το παχύ έντερο συγχρόνως (30-40%) και τέλος, το παχύ έντερο μόνο (20-30%).

 

Ένα άλλο σημαντικό γνώρισμα της νόσου Crohn είναι το βάθος διηθήσεως της φλεγμονώδους διεργασίας στο εντερικό τοίχωμα.

 

Η νόσος του Crohn, σε αντίθεση με την ελκώδη κολίτιδα που προσβάλλει μόνο τον βλεννογόνο, εκτείνεται σε όλες τις στιβάδες του εντερικού τοιχώματος. Η ποικιλία των κλινικών εκδηλώσεων της νόσου είναι πολύ μεγάλη.

Και στις δύο νόσους εμφανίζονται γενικά συμπτώματα όπως κόπωση, καταβολή, ανορεξία και μερικές φορές πυρετός.

Τα συμπτώματα από το έντερο περιλαμβάνουν συνήθως διαρροϊκές κενώσεις, που μπορούν να συνοδεύονται από τεινεσμό (επίμονη και επαναλαμβανόμενη τάση για αφόδευση) επείγουσα ανάγκη για αφόδευση και κολικοειδή (δηλαδή με επαναλαμβανόμενες εξάρσεις και υφέσεις) κοιλιακό πόνο. Μερικοί εμφανίζουν ναυτία ή κάνουν εμετό.

Πολλοί ασθενείς εμφανίζουν συμπτώματα από άλλα όργανα του σώματος, όπως άφθες (μικρές λευκωπές πληγές) του στόματος, αρθρίτιδα (διόγκωση και πόνος στις αρθρώσεις), ερύθημα και γαγγραινώδες πυόδερμα (βαριά νεκρωτική προσβολή του δέρματος), ιριδοκυκλίτιδα (φλεγμονή των οφθαλμών), ηπατοπάθεια (προσβολή του ήπατος), οστεοπόρωση (προσβολή των οστών) και κυψελιδίτιδα ή ίνωση (προσβολή των πνευμόνων). Υπάρχουν και συμπτώματα που οφείλονται στις επιπλοκές των δύο νόσων.
Η χαμηλή απορροφητικότητα βιταμινών και ιχνοστοιχείων οδηγεί σε δυσχέρεια της νυχτερινής όρασης, κώφωση, αγευσία, ευαισθησία στις λοιμώξεις, τριχόπτωση, στειρότητα (στους άνδρες), απώλεια διάθεσης για σεξουαλική επαφή (και στα δύο φύλα), μείωση ανάπτυξης (στα παιδιά), αναιμία (απώλεια σιδήρου ή δυσαπορρόφηση στη βιταμίνη Β12 ή και στο φυλλικό οξύ), δερματοπάθειες, χολολιθίαση (δυσαπορρόφηση χολικών αλάτων) και νεφρολιθίαση (δυσαπορρόφηση οξαλικού οξέος).

Η νόσος του Crohn στην αρχική της φάση μπορεί να εμφανιστεί με λίγα συμπτώματα και σε περιπτώσεις όπου δεν πάσχει το παχύ έντερο ή το τελικό τμήμα του λεπτού (ειλεός) μπορεί να μην έχει ούτε διάρροια. Σε πολλές περιπτώσεις εμφανίζεται με άτυπο κοιλιακό πόνο που υποδύεται σκωληκοειδίτιδα.


Χρόνια φλεγμονώδη μορφή

Αποτελεί την πλέον συχνή κλινική εμφάνιση της νόσου και επικρατεί κυρίως στους αρρώστους με ειλεϊτιδα ή ειλεοκολίτιδα. Οι ασθενείς συνήθως αναφέρουν χαμηλό πυρετό, κακουχία, απώλειας βάρους και αδυναμία.
Παραπονούνται επίσης συνήθως για διάρροια με ή χωρίς πόνο στην κοιλιά.

 
Αποφρακτική μορφή

Η στένωση του αυλού του εντέρου εμφανίζεται ως αποτέλεσμα της χρόνιας φλεγμονώδους διεργασίας, η οποία μπορεί να καταλήξει σε μόνιμη ούλωση σε ένα ή και περισσότερα τμήματα του εντέρου (συνηθέστερα του λεπτού και σπανιότερα του παχέος εντέρου). Οι άρρωστοι περιγράφουν κολικοειδή κοιλιακά άλγη, μετεωρισμό κοιλίας (φούσκωμα) και βορβορυγμούς (αυξημένους εντερικούς ήχους).

 
Συριγγοποιός μορφή

Σε αξιοσημείωτη αναλογία των ασθενών (20-40%) αναπτύσσονται συρίγγια, δηλαδή οδοί επικοινωνίας μεταξύ εντερικών ελίκων (εντεροεντερικά), άλλων σπλάγχνων (εντεροσπλαγχνικά) ή μεταξύ εντέρου και δέρματος (εντεροδερματικά).
Συρίγγια μεταξύ λεπτού και παχέος εντέρου έχουν ως αποτέλεσμα την εμφάνιση διάρροιας, απώλειας βάρους και εκδηλώσεις δυσαπορρόφησης. Συρίγγια προς την ουροδόχο κύστη ή τον κόλπο προκαλούν αντίστοιχες λοιμώξεις, ενώ εντεροδερματικά συρίγγια εκδηλώνονται κυρίως στις θέσεις των ουλών προηγούμενων χειρουργικών επεμβάσεων για τη νόσο.


Περιπρωκτική νόσος

Περίπου 20-30% των ασθενών με προσβολή του λεπτού ή παχέος εντέρου θα αναπτύξει περιπρωκτική νόσο που εκδηλώνεται με πρωκτικές σχισμές, συρίγγια ή αποστήματα.

 


Πως μπορεί να γίνει η διάγνωση;

Το ιστορικό και η λεπτομερής κλινική εξέταση, συμπεριλαμβανομένης της δακτυλικής εξέτασης του
ορθού, είναι απαραίτητα στοιχεία για τεκμηρίωση της σωστής διαγνώσεως.

Οι κυριότερες αιματολογικές εξετάσεις περιλαμβάνουν τον προσδιορισμό του αιματοκρίτη, της αιμοσφαιρίνης, του αριθμού των λευκών αιμοσφαιρίων και του λευκοκυτταρικού τύπου, των αιμοπεταλίων, του σιδήρου, της βιταμίνης Β12, του φυλλικού οξέος, της ΤΚΕ (καθίζηση), των πρωτεϊνών οξείας φάσεως (CRP, ινωδογόνο, φερριτίνη) και τέλος, της αλβουμίνης και των ηλεκτρολυτών του ορού. Κάθε μία από αυτές τις εξετάσεις δίνει συγκεκριμένες πληροφορίες για ορισμένες κλινικές παραμέτρους.
Ο έλεγχος θα πρέπει επίσης να συμπληρώνεται με καλλιέργειες και παρασιτολογικές εξετάσεις κοπράνων για αποκλεισμό λοιμώξεων του γαστρεντερικού που πιθανόν να αποτελούν την αιτία των συμπτωμάτων.

Η ακτινολογική διάβαση του λεπτού και παχέος εντέρου θα παράσχουν σημαντικές πληροφορίες για την εντόπιση και την έκταση της νόσου καθώς και για την ύπαρξη επιπλοκών (συριγγίων, στενώσεων κ.λπ.). Οι νεότερες απεικονιστικές εξετάσεις (διαδερμικό υπερηχογράφημα κοιλίας, αξονική και μαγνητική τομογραφία κοιλίας, σπινθηρογραφικός έλεγχος, ανιούσα παλίνδρομη ενδοσκοπική χολαγγειογραφία [ERCP], ή σπινθηρογράφημα με ραδιενεργώς σεσημασμένα λευκά αιμοσφαίρια του ασθενούς) θα δώσουν επίσης πληροφορίες για τυχόν ύπαρξη αποστημάτων, συριγγίων, επιπλοκών από τα χοληφόρα κ.λπ.

Επίσης, η νεότερη τεχνική ενδοσκόπησης με ασύρματη κάψουλα μπορεί να δώσει πολύ χρήσιμες πληροφορίες, ειδικά όσον αφορά την προσβολή του λεπτού εντέρου.

Η ενδοσκόπηση του παχέος εντέρου και όταν είναι δυνατό του τελικού ειλεού, καθώς και η γαστροσκόπηση, θα παράσχουν σημαντικές διαγνωστικές πληροφορίες για την ακριβή εντόπιση όσο και βαρύτητα προσβολής της νόσου. Η ενδοσκόπηση του παχέος εντέρου (κολονοσκόπηση) αποτελεί σημαντική μέθοδο ανάδειξης προσβολής του παχέος εντέρου. Τέλος, η δυνατότητα λήψεως βιοψιών από το βλεννογόνο μέσω του ενδοσκοπίου αποτελούν ιδιαίτερα σημαντικά πλεονεκτήματα της ενδοσκόπησης. Τα τυπικά ενδοσκοπικά ευρήματα περιλαμβάνουν αφθώδη, αστεροειδή ή γραμμοειδή έλκη, στενώσεις και τμηματική προσβολή του εντέρου. Η ενδοσκόπηση σε περιπτώσεις χειρουργημένων ασθενών μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατάδειξη υποτροπής στην περιοχή της αναστόμωσης.

Το ποιες, πόσες και με ποια σειρά εξετάσεις θα γίνουν εξαρτώνται από διάφορους παράγοντες που θα κρίνει ο γιατρός σας. Εκείνος επίσης θα κρίνει πόσο συχνά θα πρέπει να σας παρακολουθεί και πότε πρέπει να επαναλαμβάνει μερικές εξετάσεις, απαραίτητες για τον έλεγχο εξέλιξης της νόσου.

Η σχέση εμπιστοσύνης που πρέπει να αναπτυχθεί μεταξύ του ασθενούς και του γιατρού είναι απαραίτητη για τη σωστή έκβαση της πάθησής σας. Θα πρέπει να καταλάβετε η νόσος του Crohn είναι χρόνια ασθένεια και χρειάζεται προσεκτική και συνεχής παρακολούθηση σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σας.

Ακόμη και αν δεν έχετε καθόλου συμπτώματα θα πρέπει να επισκέπτεστε το γιατρό σας τουλάχιστον μία φορά το εξάμηνο.

 


Υπάρχει θεραπεία;

Οι ασθενείς που πάσχουν από νόσο του Crohn θα πρέπει να γνωρίζουν ότι το νόσημα αυτό θα τους συνοδεύει για όλη τη ζωή τους. Η σοβαρότητα και η εξέλιξη της νόσου όμως, διαφέρει σημαντικά από ασθενή σε ασθενή.
Μερικοί μπορεί να εμφανίζουν πολύ ήπια νόσο με αραιές εξάρσεις, ενώ άλλοι υποφέρουν από πολύ σοβαρά και συχνά επεισόδια μερικά από τα οποία χρειάζονται νοσοκομειακή αντιμετώπιση ή και χειρουργική αντιμετώπιση.

Δυστυχώς, δεν μπορούμε να προδιαγράψουμε με ακρίβεια το μέλλον καθενός αρρώστου ξεχωριστά, μολονότι είναι γνωστό ότι περίπου οι μισοί άρρωστοι διάγουν τόσο ήπια νόσο που δεν θα χρειαστούν ούτε μια φορά να πάρουν κορτιζόνη στη ζωή τους.


Η συντηρητική θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου του Crohn επιτυγχάνεται με:

1. χορήγηση μιας ή συνδυασμού περισσοτέρων της μιας, φαρμακευτικών ουσιών

2. συμπτωματική φαρμακευτική υποστήριξη (δηλαδή αντιμετώπιση συγκεκριμένων συμπτωμάτων,

3. ψυχιατρική υποστήριξη

4. κατάλληλη, από του στόματος ή παρεντερικά, διατροφική υποστήριξη.

 

Η χειρουργική αντιμετώπιση των ασθενών αφορά κυρίως τους ασθενείς εκείνους στους
οποίους και η έντονη ακόμη συντηρητική αγωγή απέτυχε ή τους ασθενείς με σοβαρές επιπλοκές και σημεία οξείας κοιλίας (εντερική διάτρηση ή απόφραξη, κ.λπ.). Τέλος, ο καρκίνος του παχέος ή λεπτού εντέρου (εξαιρετικά σπάνιος του λεπτού) αποτελεί μία ακόμη ένδειξη χειρουργικής αντιμετώπισης.

Στη διάρκεια των τελευταίων ετών τονίζεται ιδιαιτέρως ο ρόλος και η σημασία της ιατρικής ομάδος που αντιμετωπίζει τον ασθενή με ΙΦΝΕ, δηλαδή του γαστρεντερολόγου, του χειρουργού (κατά προτίμηση χειρουργού του πεπτικού) και του ψυχιάτρου.
Οι αποφάσεις για τους θεραπευτικούς χειρισμούς και (ακόμη περισσότερο) για τη διενέργεια χειρουργικής επέμβασης θα πρέπει να λαμβάνονται και με τη σύμφωνη γνώμη του χειρουργού της ομάδος και μετά επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση.

Είναι αυτονόητο ότι ο ασθενής θα πρέπει πάντα να είναι ενήμερος και να υπάρχει η συγκατάθεσή του για τις προτεινόμενες ή συνιστώμενες θεραπευτικές παρεμβάσεις.


Φαρμακευτική θεραπεία

Η φαρμακευτική αντιμετώπιση των ασθενών με ελκώδη κολίτιδα και νόσο Crohn επιτυγχάνεται με τη χρήση των ίδιων πρακτικά φαρμακευτικών παραγόντων, αν και τα δύο νοσήματα φαίνεται να αποτελούν διαφορετικές κλινικές οντότητες με πολλές ομοιότητες, αλλά και διαφορές μεταξύ τους.

Η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει τέσσερις μεγάλες κατηγορίες φαρμάκων: αντιφλεγμονώδη (ειδικά σαλυκιλικά), κορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά, αντιβιοτικά και φάρμακα συμπτωματικής αντιμετώπισης της νόσου. Τελευταία γίνεται μεγάλη προσπάθεια ανεύρεσης νέων φαρμακευτικών ουσιών για αρκετές από τις οποίες υπάρχουν αρχικά ενθαρρυντικά αποτελέσματα.

Η νόσος του Crohn παρουσιάζει σημαντικές δυσχέρειες στον καθορισμό μιας συγκεκριμένης θεραπευτικής στρατηγικής λόγω του πολύπλοκου των κλινικών της εκδηλώσεων καθώς και εντοπίσεων της νόσου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ενδεχόμενη διαφορετική στρατηγική θεραπευτικής προσέγγισης παρόμοιων περιπτώσεων από διαφορετικούς ιατρούς, πράγμα που επαληθεύεται αρκετές φορές στην καθημερινή κλινική πράξη.

Οι θεραπευτικές προσπάθειες αποβλέπουν πρωταρχικά στη συμπτωματική ανακούφιση του ασθενούς, στην αποκατάσταση των διαταραγμένων εργαστηριακών εξετάσεων (συνήθως ως επακόλουθο της ύφεσης) καθώς και τη διατήρηση της ύφεσης της νόσου.


Φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία της νόσου του Crohn σήμερα:

1. Μεσαλαζίνη (Salofalk®, Asacol®,Pentasa, Mezavant) όταν υπάρχει νόσος και στο παχύ έντερο.
2. Κορτικοειδή (Presolon®, Medrol®)
3. Αντιβιοτικά Σιπροφλοξασίνη (Ciproxin®), Ριφαξιμίνη (Rifacol®), Μετρονιδαζόλη (Flagyl®), Ορνιδαζόλη (Betiral®)
4. Ανοσοκατασταλτικά – Ανοσοτροποιητικά: Αζαθειοπρίνη,
5. Ειδική ομάδα ανοσοτροποιητικών (βιολογικοί παράγοντες) Ιnfliximab (Remicade®, ενδοφλέβια χορήγηση) Adalimumab (Humira®, υποδόρια χορήγηση)
6. Φάρμακα συμπτωματικής αντιμετώπισης Αντιδιαρροϊκά, σπασμολυτικά, αναλγητικά, κατασταλτικά του κεντρικού νευρικού συστήματος, χολεστυραμίνη (χορηγούνται με προσοχή).
8. Ειδικά διαιτητικά σκευάσματα (από το στόμα ή εντερικά μέσω ειδικών καθετήρων) ή ακόμη και ολική παρεντερική διατροφή (ενδοφλέβια).

 


Υπάρχουν παρενέργειες από την θεραπεία;

Οι παρενέργειες των φαρμάκων αυτών είναι αρκετές και μερικές εξ αυτών ιδιαίτερα σημαντικές και επικίνδυνες.

Εκτός από τον γιατρό, και οι ασθενείς θα πρέπει να είναι ενήμεροι για τους κινδύνους αυτούς έτσι ώστε και να προλαμβάνονται (κατά το δυνατόν), λαμβάνοντας τα κατάλληλα προληπτικά μέτρα και να αναγνωρίζονται έγκαιρα όταν εμφανίζονται. Ενδεικτικά αναφέρονται:

1. Μεσαλαζίνη: Κεφαλαλγία, εξάνθημα δέρματος, ναυτία, αναιμία, νεφρική βλάβη.
2. Αζαθειοπρίνη: Ελάττωση αριθμού λευκών αιμοσφαιρίων, τοξική βλάβη ήπατος, παγκρέατος, νεφρών
3. Κορτιζόνη: Αύξηση της πίεσης του αίματος, οστεοπόρωση, αύξηση σακχάρου, λοιμώξεις,
μείωση μυϊκής μάζας, αναστολή ανάπτυξης στα παιδιά, καταρράκτης κ.λπ.
4. Βιολογικοί παράγοντες: Λοιμώξεις (με ιδιαίτερη έμφαση στη φυματίωση), λεμφώματα (εξαιρετικά σπάνια).

 


Χρειάζεται διατροφική υποστήριξη ασθενών με Νόσο του Crohn;

Α. Ενδείξεις διατροφικής υποστήριξης

 

Υπάρχουν τρεις κύριες ενδείξεις για την έναρξη εφαρμογής διατροφικής υποστήριξης των ασθενών.
Η πρώτη αφορά στη βελτίωση της διατροφικής κατάστασης ή της αποτροπής εμφάνισής της σε οποιονδήποτε ασθενή στον οποίο η δραστηριότητα της νόσου εμποδίζει την επαρκή πρόσληψη των απαιτούμενων καθημερινά διατροφικών ουσιών.
Η δεύτερη αφορά σε ασθενείς στους οποίους η διατροφική φροντίδα εφαρμόζεται ως πρωτογενής θεραπεία σε συνδυασμό ή όχι με φάρμακα, καθώς και σε ασθενείς στους οποίους έχει προγραμματιστεί χειρουργική επέμβαση για διαφόρους λόγους.
Η τρίτη, τέλος, ένδειξη αφορά σε ασθενείς, οι οποίοι χρειάζονται μακρά θεραπεία με ολική παρεντερική θρέψη, λόγω εκτεταμένης προσβολής του εντέρου.


Β. Γενικές διαιτητικές οδηγίες

Δεν υπάρχουν ειδικές διαιτητικές οδηγίες που να μπορούν να συσταθούν στους ασθενείς με Νόσο του Crohn.
Η σύσταση για αποφυγή του γάλακτος αν και δεν στηρίζεται σε επαρκή επιστημονικά δεδομένα, εντούτοις για τις συνθήκες της ελληνικής πραγματικότητας με το υψηλό ποσοστό υπολακτασίας φαίνεται λογική, τουλάχιστον στις εξάρσεις της νόσου. Στα μεσοδιαστήματα οι άρρωστοι χωρίς επιπλοκές μπορούν να διατρέφονται ελεύθερα (με περιορισμό στο αλάτι στην περίπτωση που λαμβάνουν κορτιζόνη).


Μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση;

Στένωση, απόστημα, συρίγγιο και περιπρωκτική νόσος αποτελούν ενδείξεις χειρουργικής αντιμετώπισης όταν αυτά δεν αντιμετωπίζονται ικανοποιητικά με φαρμακευτική αγωγή.
Όταν η εγχείρηση καθίσταται αναπόφευκτη, γενικός κανόνας για τον χειρουργό είναι να προσπαθεί να αφαιρεί το μικρότερο δυνατό μήκος λεπτού εντέρου με σκοπό την αποφυγή εμφάνισης «συνδρόμου βραχέος εντέρου» στις περιπτώσεις που ενδεχομένως θα απαιτηθούν πολλαπλές χειρουργικές επεμβάσεις.

 


Μπορεί να υπάρξουν άλλα ιδιαίτερα προβλήματα;

Α. Συρίγγια: Περίπου ένα τρίτο των ασθενών που πάσχουν από νόσο του Crohn αναπτύσσουν συρίγγια, δηλαδή μια επικοινωνία μεταξύ του εντέρου με άλλο τμήμα του εντέρου ή με την ουροδόχο
κύστη, τον κόλπο ή και το δέρμα. Τα πιο συχνά συρίγγια δημιουργούνται στην περιοχή γύρω από τον πρωκτό και είναι πολύ ενοχλητικά και η θεραπεία τους γενικά δύσκολη. Η θεραπεία τους περιλαμβάνει αντιβιοτικά, κορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά καθώς και (ιδιαίτερα) τους νεότερους βιολογικούς παράγοντες. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις η χειρουργική θεραπεία μπορεί να είναι πολύ
αποτελεσματική. Σε περιπτώσεις όπου το συρίγγιο αφορά δύο εντερικές έλικες, η αφαίρεση του τμήματος του εντέρου που το δημιούργησε είναι πολύ δραστική θεραπεία.

Β. Οστεοπόρωση-Οστεοπενία: Περισσότεροι απότους μισούς ασθενείς με ΙΦΝΕ εμφανίζουν σημαντική απώλεια οστικής μάζας. Αυτό οφείλεται στη μη ικανοποιητική απορρόφηση θρεπτικών ουσιών από το πεπτικό σύστημα που πάσχει αλλά και από τη μακροχρόνια λήψη κορτιζόνης. Για τη μέτρηση της οστικής μάζας χρησιμοποιούνται ακτινολογικές μέθοδοι καθώς και η μέτρηση οστικής μάζας γνωστή ως (ΒΜD). Η θεραπεία της περιλαμβάνει χορήγηση Βιταμίνης D, ασβεστίου καθώς και ομάδα φαρμάκων που ονομάζονται διφωσφονικά (Fosamax® και άλλα ανάλογα).

Γ. ΙΦΝΕ στα παιδιά: Οι στατιστικές λένε ότι όλο και περισσότερα παιδιά προσβάλλονται από τις δύο νόσους, ιδιαίτερα από τη νόσο Crohn.

Η θεραπεία είναι γενικά η ίδια όπως και στους ενήλικες, αλλά η φθοροποιός επίδραση της νόσου είναι πιο σοβαρή γιατί επηρεάζει την ανάπτυξη. Ειδική μέριμνα πρέπει να λαμβάνεται για τη θερμιδική κάλυψή τους για αποφυγή ψυχοσωματικής καθυστέρησης. Επίσης, η ψυχολογική επίπτωση των προβλημάτων που συνοδεύουν τη νόσο στα παιδιά μπορεί να είναι μεγάλη και στις περιπτώσεις αυτές συνιστάται παιδοψυχιατρική υποστήριξη.

Για την αντιμετώπιση παιδιών με ΙΦΝΕ πρέπει να υπάρχει στενή επικοινωνία μεταξύ του θεράποντος παιδιάτρου και εξειδικευμένου παιδογαστρεντερολογικού κέντρου όπως θα χρειαστεί η ανάλογη συνεργασία στο πέρασμα από τον παιδογαστρεντερολόγο στον γαστρεντερολόγο (μάλιστα προτείνεται η ταυτόχρονη παρακολούθηση για σημαντικό χρονικό διάστημα).

 


Το κάπνισμα μπορεί να επηρεάσει την νόσο;

Το κάπνισμα αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα για την εμφάνιση της νόσου και η διακοπή του καπνίσματος
συνιστάται απολύτως σε ασθενείς με νόσο Crohn (ιδίως εγκύους).

 
Θα επηρεαστεί η σεξουαλική μου ζωή;


Ο/Η ασθενής ενθαρρύνεται να ζει μια φυσιολογική σεξουαλική ζωή όταν βέβαια το επιθυμεί και το μπορεί. Είναι φυσικό στις περιόδους εξάρσεως της νόσου η libido να είναι μειωμένη και στα δύο φύλα, ενώ στις γυναίκες μπορεί να υπάρχει αναστολή της περιόδου.

Είναι γνωστό ότι η Νόσος του Crohn συνοδεύονται από μια γενετική προδιάθεση, η οποία, ωστόσο, δεν είναι τόσο σημαντική ώστε να μην δημιουργεί κανείς οικογένεια ή να αποφεύγει να κάνει παιδιά. Απλά, οι μέλλοντες γονείς πρέπει να ενημερώνονται πλήρως για τις πιθανότητες από το θεράποντα ιατρό.

 

 
Επηρεάζεται η γονιμότητα και η εγκυμοσύνη;

Η πάσχουσα από Νόσο του Crohn γυναίκα μπορεί στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων να κυοφορήσει και να περατώσει επιτυχώς την εγκυμοσύνη της. Συνιστάται ιδιαίτερα, η προσπάθεια σύλληψης να γίνεται όταν η νόσος βρίσκεται σε ύφεση οπότε και οι εν γένει προοπτικές της εγκυμοσύνης είναι πολύ καλύτερες.

Η νόσος, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, και εάν υποτεθεί ότι η έγκυος δεν λαμβάνει θεραπευτική αγωγή έχει περίπου ίσες πιθανότητες είτε να παραμείνει ως έχει, είτε να βελτιωθεί ακόμη περισσότερο είτε και να εμφανίσει έξαρση. Για το λόγο αυτό, συνιστάται ιδιαίτερα η έγκυος να συνεχίσει να λαμβάνει τη θεραπεία στην οποία ήδη βρίσκεται.
Τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα (αμινοσαλυκιλικά) όσο και η μετρονιδαζόλη (όχι όμως η σιπροφλοξασίνη) δεν θεωρούνται γενικά επιβλαβή για το έμβρυο.

Το ίδιο φαίνεται να ισχύει και για την αζαθειοπρίνη, αν και δεν υπάρχει επισημοποιημένη ένδειξη για τη χορήγησή τους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Υπάρχουν όμως αρκετά στοιχεία, σε παγκόσμιο επίπεδο, που δείχνουν ότι τα νεογνά που γεννήθηκαν από γυναίκες που λάμβαναν αζαθειοπρίνη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν είχαν περισσότερες πιθανότητες να γεννηθούν με συγγενείς ανωμαλίες. Έτσι, γενικά, η σύσταση είναι να συνεχίσουν να λαμβάνουν τα φάρμακα αυτά.
Αντίθετα, η χορήγηση μεθοτρεξάτης απαγορεύεται (τερατογόνος δράση στο έμβρυο).

Η χορήγηση κυκλοσπορίνης θεωρείται ασφαλής κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης όσον αφορά τόσο την έγκυο όσο και το έμβρυο. Όσον αφορά τους νεότερους βιολογικούς παράγοντες, δεν υπάρχει ακόμη μεγάλη εμπειρία για τη δράση τους στο έμβρυο και η γενική σύσταση είναι η χορήγησή τους να διακόπτεται εν όψει εγκυμοσύνης.

Πάντως, η υπάρχουσα μικρή εμπειρία από εγκύους με Νόσο του Crohn που με δική τους πρωτοβουλία συνέχισαν τη θεραπεία με τους παράγοντες αυτούς (είτε τους συνέβη να μείνουν έγκυες ενώ τους λάμβαναν) δεν έδειξε βλαπτική δράση στο έμβρυο. Έτσι, γενικά, δεν συνιστάται διακοπή της κύησης όταν αυτή συμβεί υπό χορήγηση ανοσοκατασταλτικών ή βιολογικών παραγόντων εκτός εάν αυτό ζητηθεί από την ίδια την έγκυο.

Εάν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης εμφανισθεί έξαρση της νόσου, αυτή γενικά αντιμετωπίζεται κατά τον καθιερωμένο τρόπο (η χορήγηση κορτιζόνης δεν αντεδείκνυται κατά τη διάρκεια της κύησης). Όπως προαναφέρθηκε, η μεγάλη πλειοψηφία γυναικών με Νόσο του Crohn φέρουν εις πέρας με επιτυχία την εγκυμοσύνη, ενώ όσον αφορά τα νεογνά αυτά γεννιούνται φυσιολογικά, αν και σε μικρό ποσοστό μπορεί να υπολείπονται λίγο σε βάρος (ελλιποβαρή). Όσον αφορά τον τρόπο τοκετού (φυσιολογικά ή με καισαρική) αυτός καθορίζεται μόνο με βάση τα μαιευτικά δεδομένα.

Αυτονόητο είναι ότι, όπως και σε κάθε εγκυμοσύνη, μπορεί να εμφανισθούν διάφορα προβλήματα και ιδιαιτερότητες όσον αφορά τόσο την πορεία της Νόσου του Crohn όσο και της κύησης αυτής καθ’ εαυτής και για το λόγο αυτό η συνεργασία γυναικολόγου και γαστρεντερολόγου πρέπει να είναι στενή. Κατά τη διάρκεια προσπάθειας σύλληψης καθώς και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης η χρήση καφέ πρέπει να περιορίζεται σε δύο το πολύ ροφήματα ημερησίως.

 


Και με τον θηλασμό τι γίνεται;

Η λήψη κορτιζόνης κατά τον θηλασμό γενικά επιτρέπεται και το ίδιο ισχύει και για τη μετρονιδαζόλη, αντίθετα με τη σιπροφλοξασίνη η χρήση της οποίας συνιστάται να αποφεύγεται. ‘
Όσον αφορά την αζαθειοπρίνη η χρήση της δεν συνιστάται κατά τη διάρκεια του θηλασμού, αν και δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για βλαπτική της δράση στο θηλάζον βρέφος.
Δεν είναι γνωστό εάν οι βιολογικοί παράγοντες διέρχονται (απεκκρίνονται) στο μητρικό γάλα και η χρήση τους κατά τη διάρκεια του θηλασμού πρέπει να συνεκτιμάται σε συνάρτηση με τη θεραπευτική τους δράση στη θηλάζουσα μητέρα.

 


Θα επηρεαστούν οι δραστηριότητες μου;

Οι ασθενείς πρέπει να ενθαρρύνονται να έχουν φυσιολογικές δραστηριότητες αν και θα πρέπει να καθορίζουν μόνοι έως που φθάνουν τα όριά τους.

 


Υπάρχουν στην Ελλάδα σύλλογοι πασχόντων;

Όπως τονίζεται από όλους τους ασχολούμενους με το θέμα, η Νόσος του Crohn είναι ανίατο νόσημα που διαρκεί δια βίου. Το γεγονός αυτό έχει σημαντικές ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις στους πάσχοντες. Σημαντική ψυχολογική, αλλά και ουσιαστική βοήθεια παρέχουν οι εθνικοί σύλλογοι πασχόντων.
Ο θεράπων ιατρός θα πρέπει πάντα να ενθαρρύνει τους ασθενείς να καταστούν μέλη του αντίστοιχου εθνικού συλλόγου πασχόντων. Στη χώρα μας υπάρχουν δύο τουλάχιστον σύλλογοι πασχόντων από ΙΦΝΕ.


 

Τι να θυμάμαι:

• Να ακολουθείς πιστά τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού σου, να τον εμπιστεύεσαι και να τον επισκέπτεσαι τακτικά ακόμη και τις περιόδους που η νόσος σου είναι σε πλήρη ύφεση.
Αν αισθανθείς κάτι ασυνήθιστο να τον επισκεφθείς αμέσως.
• Μην κάνεις το γιατρό στον εαυτό σου προσθέτοντας φάρμακα και μην αυξάνεις ή μειώνεις τη δόση των φαρμάκων μόνος/η σου.
• Μάθε να ξεχωρίζεις μόνος/η σου τα σημάδια έξαρσης της νόσου.
Αλλαγές στη συχνότητα και τη σύνθεση των κενώσεων, βλεννοαιματηρές κενώσεις, κοιλιακός πόνος, καταβολή, πυρετός, ανορεξία και απώλεια βάρους μπορεί να είναι συμπτώματα που συνηγορούν για έξαρση.
Επίσης πόνοι στις αρθρώσεις, φλεγμονή των ματιών, εξανθήματα, οσφυαλγία και κολικοί νεφρών ή χοληφόρων.
Επισκέψου αμέσως το γιατρό σου, μολονότι είναι πιθανό τα παραπάνω να μην οφείλονται σε ενεργοποίηση της ελκώδους κολίτιδας.
• Να είσαι αισιόδοξος. Έχοντας Νόσο του Crohn μπορεί να ζήσεις μια απολύτως φυσιολογική ζωή, να ικανοποιείς τις επιθυμίες σου και να πετύχεις όλους στους στόχους σου.


Συμβουλή: Το περιεχόμενο αυτής της ιστοσελίδας έχει γενικό ενημερωτικό χαρακτήρα για το κοινό όσον αφορά την Νόσο του CROHN και δεν προορίζεται ούτε συνιστάται ως υποκατάστατο ιατρικών συμβουλών όσον αφορά τη διάγνωση και θεραπεία της.

Να απευθύνεστε πάντοτε στο θεράποντα ιατρό σας για κάθε ιατρική φροντίδα σχετική με τη νόσο σας.